Bilim Merkezleri Türkiye’de Yaygınlaşıyor

 

Bilim Merkezleri Türkiye’de Yaygınlaşıyor

bilim-merkezleri

Halk arasında “yıldız kayması” olarak adlandırılan meteor yağmuru “Perseid”, geçen yıllara göre bu yıl daha az görüldü.

TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi Araştırmacısı ve İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Astromoni ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Esenoğlu, yaptığı açıklamada, halk arasında “yıldız kayması” olarak da bilinen meteor yağmurunun geçen yıllara göre bu yıl daha az görüldüğünü söyledi.

Esenoğlu, Perseid gök taşının 10 binlerce parçanın güneş ışınları ve çekimin etkisiyle “Swift – Tuttle” adlı kuyruklu yıldızdan koptuğunu, bunun da gökyüzünde görsel şölen yarattığını belirterek, olayın halk arasında “yıldız kayması” olarak adlandırıldığını anlattı.

Sözkonusu kuyruklu yıldızın keşfinin ve Perseid gök taşı yağmuru ile ilişkisinin ilk kez 1862 yılında ortaya çıkartıldığını aktaran Esenoğlu, aradan geçen 128 yıl  sonra tekrar 1990 yılında dünyayı ziyaret ettiğini belirterek, “Dün gece saatte 90 gök taşı görmeyi bekliyordum ancak beklenen gerçekleşmedi. Kuyruklu yıldızdan ayrılan parça yıllar içinde azaldı, azalmaya da devam ediyor. Dün gece ise saatte 15 ila 20 arasında gök taşı görebildik. 1990’lı yıllarda saatte 100’ün üzerinde gök taşı görülebiliyordu” diye konuştu.

”Dünyamız kuyrukluyıldız kalıntısının içinden geçti” Perseid’lerin saniyede 66 kilometre hızla hareket ettiğini dile getiren Hasan Esenoğlu, göktaşların genelde büyük ışınımlı görünümlerine karşın  mercimek kadar küçük boyutları var. Ani ısınmaları ile sıcaklıkları 2 bin santigrat dereceye kadar çıkabiliyor. Göktaşları atmosferdeki sürtünme ile oluşan yüksek sıcaklıkla birlikte hava moleküllerine çarparlar ve gerilerinde elektron ve iyon bırakarak ışımada bulunurlar. Atmosferde çok hızlı hareket ettiklerinden ve uzun yol aldıklarından onları çıplak gözle daha iyi izleyebiliyoruz ” diye konuştu.

“Gözlem yapanlar bilime katkı sunabilir”

Gök taşı yağmurunun gelecek yıl da temmuz ve ağustos aylarında 2 ay boyunca görülebileceğini dile getiren Esenoğlu, 1 saatte gördükleri gök taşlarını sayan gözlemcilerin Uluslararası Göktaşı Organizasyonunun internet sitesinden kaç tane gök taşı görüldüğünü yazarak bilime katkı sunabileceklerini kaydetti.

Güneş sisteminde gök taşı yağmurlarının durmaksınız devam ettiğini belirten Esenoğlu, yıl içerisinde en etkileyici olanların isimlerini ise şöyle sıraladı:

“Ocak ayının ilk haftasında Quadrantid, nisanda Lyrid, mayısın ilk haftası Eta Aquarid, temmuzda Delta Aquarid, 20-21 Ekim’de Orionid, 17-18 Kasım’da Leonid, 13-14 Aralık’ta ise Geminid gök taşı yağmuru.”