Yıldırım Nasıl Düşer?

Bilim adamlarının yaptığı araştırmalara göre gökyüzünde yıllık 3 milyardan fazla şimşek ve yıldırım oluşmaktadır. Diğer bir deyişle yılın herhangi bir yerinde ve zamanında dünya üzerinde 2 bin yıldırım bulutu bulunmasının yanında her geçen saniyede 100 yıldırım düştüğü söylenmektedir. Güçlü bir fırtınada, Hiroşima’ya atılan atom bombasından 100 kat daha fazla enerji açığa çıkartmaktadır. İnsan gelecek enerji kanyaklarından kim bilir belki yıldırımı da kullanabilmeyi öğrenebilir zaman içerisinde. Gök olayları insanlık tarihi boyunca bir işaret olarak algılanmıştır.

imagesYıldırım düşmesi ise insanlar için tehlikeli olmasına rağmen insan yaşamına faydası da olduğu unutulmamalıdır. Yıldırımlar yer yüzündeki bitkiler için faydalı maddeler olan nitrat ve oksijenin de yeryüzüne inmesine neden olur. Tüm olaylar güneş ışıkları ile yeryüzünde ısınan havanın yükselmesi ile başlamaktadır. Bunun yanında içinde bulunan su buharını da yukarı taşımaktadır. Yükselen bu havanın yaklaşık 2-3 km yükseğe ulaşınca havanın soğuk katmanlarına denk gelir. Soğuk havada insan nefes verince nasıl buharlaşırsa aynen bu şekilde buradaki su buharı da buharlaşıp gördüğümüz bulutları oluşturmaktadır. Bu bulutlar daha sonra hava akımlarının etkisi ile 20 km ye kadar yükselebilmektedir.

Şimşek-Yıldırım-298x168Nedeni tam olarak bilinmemesine rağmen bulutların yükselişleri sırasında içerisinde oluşan buz kristalleri birbirlerine sürtünerek Statik elektrik enerjisi açığa çıkardığı söylenmektedir. Bu elektrik enerjisi bulutların üst kısımlarında Pozitif (+), alt katmanlarında ise Negatif (-) yük biriktirmektedir. Bulutların içindeki yük havayı iyonize edecek güce ulaştığında ise Şimşek oluşmaktadır.  İşte yağmur bulutlarının alt yüzeylerindeki Negatif yük içindeki elektronları iterek orayı da Pozitif yük haline getirerek bu yükün saniye de bin km hızla toprağa inmektedir. Bu bir nebi kısa devre yapıyor diyebiliriz. Yıldırımın bu andaki ısısı yaklaşık 30.000 derece ulaşıp Güneşin yüzeyinde bulunan ısının 5 katına denk sayılır.

big_9760921_0_375-282Yıldırım düşmesi çok şaşırtıcı olaylar yaşanmaktadır. Yerden de buluta doğru bir boşalma meydana gelmektedir. Yerden 100 m yükseklikteki bu iki akım birleşerek iletkenliği çok fazla olan bir koridorun oluşmasına olanak sağlamaktadır. Bu olaydan sonra yıldırımın etkisine karşı hiçbirşey durduramaz. Pozitif yük hızla buluta doğru onu nötr hale getirmek için yükselir. Yıldırımın havadan yere mi yoksa yerden hava ya doğru mu oluştuğunu söyleyenlerin doğruluk payını ortaya atan bu olaydır. Bu koridordan yerden göğe doğru neredeyse ışık hızının üçte biri hızla yükselen akım yıldırımın göze gelen şiddetli ışığını da yaratır. Ardından yine yukardan yere iner ve iki taraf arasındaki potansiyel farkı sıfırlanana kadar bu olay 10-12 kez tekrarlanabilir.

Yazar: Mehmet Parlak