Kayyum Nedir? Yetki ve Görevleri Nelerdir?

Son günlerin çok gündemde olan sözcüğünün kelime anlamına bakacak olursak; Kayyum nedir? sorusunun cevabı Hukuktaki karşılığı “Belli bir malın yönetilmesi ya bir işin yapılması hususunda görevlendirilmiş kimse” olarak tanımlanır. Kayyum genel olarak usulsüzlük yapılmış olduğu tespit edilen şirketlerde veya özel kurumlarda devletin el koyması sonrasında atamış olduğu yöneticilerdir. Kayyum vasiye benzetilmekte olan vesayet organlarından biri olmanın yanında vasi, vesayet altında olan kişilerin kendisini gözetler hem de mal varlıklarını yönetmek gibi hukuki işlemlerde, onu temsil yetkisine sahiptir. Kayyum yalnızca belirli işlerde mal varlığının yönetilmesi veya belirli işlerin görülmesi konusunda görevlendirilirler.

Kayyum Nedir? Sorusunun Hukuk alanı dışındaki anlamlarına bakacak olursak; Arapçadaki karşılığı “yeri, göğü ve her şeyi tutan anlamına gelir. Her şeyin varlık sahibi olabilmesi hususunda gerekenleri veren anlamına gelen ALLAH’ın isimlerinden biridir. Bir diğer anlamı ise ” Cami hademesi”dir.

Kayyum Yetki ve Görevleri Nelerdir? diye bakacak olursak;

Kayyum olarak atanmış olan kişilerin görev ve yetkileri mahkeme tarafından belirlenmektedir. Kayyumun görevinin belirli bir süre olması nedeniyle, yetkileri görev süresi ve ücreti konuları açıkça belirlenmektedir. Kayyum hususunda dikkat çeken noktaların başından gelen bir diğer konu ise, Kayyumun yetkisinin ve atanmasına sebep olan durumların sınırlı olduğudur. Şayet Kayyum atanması hususunda belirli bir işin görülmesi görevlendirme yapılmışsa görevi, yetkileri ve süresi işe göre belirlenmektedir. Organ olmaması sebebiyle atanma gerçekleştirilirse görevi mutlak suretle bu organın seçimini sağlamak olmalıdır. Aksi bir durum söz konusu olduğunda kayyum organın yerini alacak şekilde görevlendirilememektedir.

Kayyum olarak görevlendirilmiş kişinin görevi şirket veya kuruluşu yönetmenin yanı sıra suç unsuru olarak kabul edilenin mahkeme kararı ile sabitleşinceye kadar yada suçlamalarla ilgili kurumun aklanana kadar bu kurumu idare etmektedir. Bu kapsamda yer almakta olan her türlü kararı almak, uygulamak, yeni bir yönetim belirlemek veya suçlamalara konu olmuş olan bir faaliyet varsa bunları sonlandırmaktadır.

Kayyum atamalarını 3 farklı şekilde gerçekleşmektedir.

1) Temsil Kayyımlığı
Temsil kayyımlığı, ilgili olan kişinin isteği üzerine ya da resen kayyım atanması durumudur. Bu durum, vesayet makamının birtakım sebeplerinden ya da kanunda belirtilmekte olan durumlardan ötürü gerçekleşmektedir.

2) Yönetim Kayyımlığı
Vesayet makamı, yönetiminin kimseye ait olmadığı kurumlar için gerekli olan önlemleri alır ve birtakım hallerde bu kayyumu atar.

3) İstek Üzerine Kayyımlık
İstek üzerine kayyımlıkta; isteğe bağlı olan kısıtlama nedenlerinden birisinin oluşması halinde, ergin olan kişinin isteği üzerine kayyum ataması gerçekleştirilir.

Şeklinde incelenmektedir.